Historia

Historia pewnego muzeum

Mimo stosunkowo krótkiego okresu funkcjonowania Muzeum Gubińskich Pancerniaków przy ul. Piastowskiej, pozostawiło po sobie trwały ślad zarówno w procesie kształtowania świadomości historycznej i patriotycznych postaw żołnierzy, jak i w życiu społecznym Gubina.

Pomysł zorganizowania muzeum wyszedł od ówczesnego dowódcy 5 Dywizji Pancernej płk. Tadeusza Wileckiego. Ciekawa jest geneza nazwy. W wojsku przez całe lata nazwy jednostek wojskowych objęte były ścisłą tajemnicą. Sytuacja zmieniła się na początku lat sześćdziesiątych, gdy 27 pułk czołgów średnich otrzymał imię Niemieckich Bojowników Antyfaszystowskich. Jego nazwa trafiła na lamy gazet. Media z reguły używały sformułowania: Gubińscy pancerniacy. Użyczono tej nazwy nowo powstającemu muzeum. Zdaniem pomysłodawcy konieczna była lokalizacja w centrum miasta. Wszak Krosno Odrz. wcześniej otworzyło muzeum wojskowe i Gubin nie mógł być gorszy. W styczniu 1985 roku pełna parą ruszyły prace przygotowawcze. Na siedzibę przyszłego muzeum wybrano parter Domu Żołnierza przy ulicy Piastowskiej nr 16. Jego kierownikiem w tym czasie był kpt. Ryszard Majchrzak, a odpowiedzialnym za adaptacje całego budynku oraz pomieszczeń przeznaczonych muzeum został ppłk Zdzisław Rzucidło. Bezpośredni nadzór nad grupą budowlaną sprawował sierż. Julian Jakubski. Przygotowaniem ekspozycji muzealnych zajęli się: mjr Stanisław Komar (scenariusz i wykonanie) oraz Stefan Pilaczyński (zabezpieczenie techniczne i wykonanie).

Ponieważ rozpoczęcia prac nad urządzeniem muzeum nie poprzedził żaden okres przygotowawczy, a częsta konieczność załatwienia wszystkich spraw “na wczoraj” i prowadziło czasem do niezwykle groźnych dla realizacji całego przedsięwzięcia napięć. Niecałe pół roku po rozpoczęciu wstępnych prac Muzeum Gubińskich Pancerniaków było gotowe do otwarcia.

Przed wejściem, na ziemnej skarpie malowniczo rozmieszczono egzemplarze sprzętu znajdującego się na wyposażeniu dywizji w czasie II wojny światowej i współcześnie. Ekspozycja wewnętrzna nawiązała do tysiącletnich zmagań narodu polskiego o utrzymanie granic, historii Wojska Polskiego, dnia dzisiejszego jednostek 5 Dywizji Pancernej. Eksponaty obrazowały wyposażenie żołnierzy dywizji, a także puchary za odniesione sukcesy w szkoleniu i różnego rodzaju zawodach. Całości dopełniało zdjęcie Gubina zdobytego 22 lutego 1945 roku (tak wówczas obowiązywała data) i zniszczonego w wyniku walk w 80% oraz dzisiejszy wizerunek miasta. Prace nad utworzeniem muzeum zakończono pod koniec maja 1985 roku. Oficjalne otwarcie miało nastąpić 17 czerwca z okazji nadania dywizji imienia generała Waszkiewicza i uroczystej przysięgi wojskowej najmłodszych żołnierzy z całego garnizonu. Nie obeszło się bez komplikacji. Zaczęło się od nadania imienia. Kiedyś w przeszłości ktoś wystąpił do MON z propozycją przyjęcia przez 5 DPanc. imienia gen. Aleksandra Waszkiewicza – Białorusina urodzonego w Białowieży, pierwszego dowódcy 5 Dywizji Piechoty poległego w walkach o Łużyce. Ale o tym projekcie wszyscy w dywizji dawno zapomnieli. Pułkownik Wilecki za wszelką ceną starał się o zmianę patrona. Wraz z całą kadrą zawodową optował za Bolesławem Chrobrym, ale stało się! Na uroczystość przysięgi żołnierzy garnizonu przybył wiceminister obrony narodowej gen. dyw. Tadeusz Hupałowski. Uznano jednak, że jest to zbyt małej wagi persona by mógł dokonać otwarcia Muzeum. Zdecydowano poczekać. Dlatego, mimo że wszyscy oficjalni goście zwiedzili muzeum, w prasie wojskowej ani w telewizji nie było najmniejszej wzmianki o jego otwarciu lub istnieniu. Zresztą oficjalnego otwarcia Muzeum Gubińskich Pancerniaków nie doczekało się aż do jego likwidacji na Piastowskiej.

Kolejny dowódca dywizji widział dobre miejsce na nową lokalizację muzeum w nowo wybudowanym obiekcie Garnizonowego Domu Żołnierza w Komorowie. Podjęto zatem decyzję o przeprowadzce. Z końcem 1993 roku zaprzestało ono swojej działalności. Przy pomocy pracowników Muzeum Wojska Polskiego urządzono tu świetnie wyposażoną salę tradycji. Stary Dom Żołnierza, po opuszczeniu przez wojsko przez całe lata niszczejący, po remoncie jest do dnia dzisiejszego siedzibą sądu. (sksp)

 

Podobne artykuły

Sprawdź również
Zamknij
Przycisk powrotu do góry